Sâm và hoạt chất Saponin

4248

Saponin là thành phần dược liệu quan trọng nhất của sâm. Hàm lượng Saponin có lợi cho sức khỏe càng cao thì chất lượng của sâm càng tốt.

Saponin là gì?

Các loại saponin

Các loại saponin

Saponin là một thành phần hóa học tự nhiên thường gặp ở thực vật và cá biệt ở một số loài động vật như hải sâm, cá sao.

Hiện nay, trên thế giới đã ghi nhận khoảng 500 loài thuộc 80 họ thực vật có chứa saponin. Trong đó, loài thực vật chứa nhiều saponin tốt cho sức khỏe con người nhất chính là sâm.

Saponin có vị đắng. Điều này lý giải tại sao khi ngậm sâm chúng ta thường thấy đắng, hoặc ban đầu có vị đắng sau đó mới thấy vị ngọt.

so-sanh-ham-luong-trong-cac-loai-nhan-sam
Bảng so sánh thu suất toàn phần hàm lượng Saponin trong một số loài sâm

Qua bảng so sánh trên đây, ta thấy sâm Việt Nam (sâm Ngọc Linh) có thu suất toàn phần hàm lượng saponin cao gấp ba lần nhân sâm Triều Tiên, gấp hai lần nhân sâm Trung Quốc và nhân sâm Mỹ. Với cơ cấu hóa học đặc biệt như vậy, có thể khẳng định sâm Việt Nam có tác dụng chữa bệnh vô cùng đa dạng.

Quyết định chất lượng sâm

Chất lượng của sâm phụ thuộc vào nhiều yếu tố như vùng đất canh tác, khí hậu, qui trình canh tác, độ tuổi, số lượng và hàm lượng các Saponin… Trong đó, số lượng và hàm lượng các Saponin, đặc biệt là Saponin có lợi cho sức khỏe chính là điều kiện tiên quyết để khẳng định chất lượng của sâm.

sam-viet-nam
Panax vietnamensis có hàm lượng hoạt chất saponin cao nhất thế giới

Mỗi loài sâm có các loại Saponin khác nhau. Số loại Saponin có lợi cho sức khỏe càng nhiều, cũng như hàm lượng của mỗi loại Saponin đó càng cao thì sâm càng quý. Tuy nhiên, không phải sâm nào cũng có hàm lượng Saponin như nhau bởi phụ thuộc vào các yếu tố như điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng, độ tuổi… Chẳng hạn như, sâm Hàn Quốc có hàm lượng saponin đạt mức cực đại khi được 6 tuổi. Qua độ tuổi này thì hàm lượng Saponin trong sâm tăng rất chậm, thậm chí có thể tiêu giảm hoặc mất đi. Trong khi đó, sâm Việt Nam có thời gian sống càng lâu thì hàm lượng Saponin tích được càng nhiều và chất lượng càng cao.

Những loại sâm có hàm lượng Saponin cao và được đánh giá tốt nhất hiện nay là sâm Hàn Quốc, sâm Triều Tiên, sâm Việt Nam… Trong đó, sâm Việt Nam được đánh giá tốt nhất với số lượng Saponin lên tới 52 loại, được coi là loài sâm quý nhất trên thế giới.